لواش چیست
لواش (لواش) نان روزمره ایران است:
- •نازک مثل کاغذ — تقریباً شفاف وقتی به نور میگیرید
- •انعطافپذیر — لوله میشود، میپیچد، تا میشود
- •سریع — در کمتر از یک دقیقه میپزد
- •همهکاره — لفاف کباب، پایه تهدیگ، چیپس وقتی خشک شد
برخلاف نانهای ضخیم، لواش همهاش تکنیک است — هر چه نازکتر، بهتر.
تنظیمات خمیر
لواش به خمیر سفتتر از بربری نیاز دارد:
| ماده | مقدار | توضیحات |
|---|---|---|
| آرد نان | ۵۰۰ گرم | آرد همهکاره هم کار میکند |
| آب | ۲۷۵-۳۰۰ گرم | هیدراتاسیون کمتر (۵۵-۶۰٪) |
| نمک | ۱۰ گرم | |
| مخمر فوری | ۳ گرم | کمتر از بربری |
| روغن | ۱۵ گرم | به انعطافپذیری کمک میکند |
خمیر سفتتر = نورد نازکتر آسانتر.
تکنیک نورد
ابزارها
- •وردنه — وردنه بلند و باریک ایدهآل (سبک فرانسوی)
- •سطح آردشده — آرد سخاوتمندانه
- •کاردک خمیر — برای بلند کردن
- •اوکلاوا (چوب نورد) — سنتی، اختیاری
روش
مرحله ۱: خمیر را پرس کنید
- •به تکههای ۱۵۰-۱۸۰ گرمی تقسیم کنید
- •به شکل گلولههای سفت درآورید
- •پوشیده ۱۵-۲۰ دقیقه استراحت دهید
- •استراحت گلوتن را شل میکند
مرحله ۲: نورد اول
۱. گلوله را با کف دست صاف کنید ۲. از وسط به بیرون نورد کنید ۳. بعد از هر نورد ۹۰ درجه بچرخانید ۴. شکل دایرهای حفظ کنید ۵. تا حدود ۱۵ سانتیمتر قطر نورد کنید
مرحله ۳: دوباره استراحت
- •با حوله بپوشانید
- •۵ دقیقه استراحت دهید
- •این جلوی برگشتن را میگیرد
مرحله ۴: نورد نهایی
نورد نازک: ۱. سطح و خمیر را خوب آرد بزنید ۲. از وسط به بیرون نورد کنید ۳. فشار یکنواخت بدهید ۴. مرتب بچرخانید ۵. گاهی خمیر را برگردانید ۶. هدف: ۲-۳ میلیمتر ضخامت، ۳۰-۳۵ سانتیمتر قطر
نشانههای درست انجام دادن:
- •تقریباً میتوانید از داخلش ببینید
- •نقطه ضخیم ندارد
- •زیاد برنمیگردد
- •شکل گرد حفظ میشود
روش اوکلاوا (سنتی)
با استفاده از چوب نورد باریک (اوکلاوا):
۱. خمیر را روی چوب بپیچید ۲. چوب را با کف دستها جلو و عقب کنید ۳. باز کنید، ۹۰ درجه بچرخانید ۴. دوباره روی چوب بپیچید ۵. تکرار کنید تا نازک مثل کاغذ شود
این روش نانوایی است — تمرین میخواهد اما نازکترین لواش را میدهد.
روشهای پخت
روی اجاق (ساج/تابه)
روش سنتی:
۱. تابه بزرگ یا ووک برعکس را روی حرارت متوسط-زیاد داغ کنید ۲. سطح را کمی آرد بزنید ۳. لواش را روی سطح داغ بگذارید ۴. ۲۰-۳۰ ثانیه بپزید — حباب تشکیل میشود ۵. وقتی زیر لکههای قهوهای دارد برگردانید ۶. ۲۰-۳۰ ثانیه دیگر بپزید ۷. وقتی انعطافپذیر با لکههای سوخته است بردارید
روغن لازم نیست — فقط حرارت خشک.
تابه چدنی
۱. تابه چدن بزرگ را روی حرارت متوسط-زیاد داغ کنید ۲. لواش را صاف بگذارید ۳. با کفگیر آرام فشار دهید ۴. وقتی حباب تشکیل شد برگردانید ۵. کل زمان: ۴۵-۶۰ ثانیه
روش فر
برای چند لواش:
۱. تا ۲۶۰ درجه سانتیگراد با سنگ پیتزا پیشگرم کنید ۲. لواش را روی سنگ بلغزانید ۳. ۲-۳ دقیقه بپزید ۴. در صورت نیاز برگردانید ۵. مواظب باشید — سریع میسوزد
اهداف بافت
| بافت | چگونه بدست آورید | استفاده |
|---|---|---|
| نرم، انعطافپذیر | فوراً روی هم بچینید و بپوشانید | لفاف، سرو |
| کمی ترد | بدون پوشش خنک کنید | قاشق کردن |
| چیپس ترد | بیشتر بپزید، تکهتکه کنید | میانوعده، فتوش |
نرم نگه داشتن لواش
لواش تازه در چند دقیقه خشک میشود. برای نرم نگه داشتن:
۱. هنگام پخت روی حوله تمیز روی هم بچینید ۲. با حوله دیگر بپوشانید ۳. دسته را در سلفون بپیچید ۴. تا ۲ روز دمای اتاق نگهداری کنید ۵. برای بیشتر یخچال بگذارید (قبل از استفاده تازه کنید)
تازه کردن لواش خشک
۱. آب بپاشید ۲. در حوله مرطوب بپیچید ۳. ۱۵-۲۰ ثانیه مایکروویو کنید ۴. یا در تابه خشک گرم کنید
اشتباهات رایج
| اشتباه | نتیجه | راهحل |
|---|---|---|
| خمیر خیلی خیس | نمیشود نازک کرد | هیدراتاسیون کم کنید |
| آرد کم | به سطح میچسبد | سخاوتمندانه آرد بزنید |
| نورد نایکنواخت | نقاط ضخیم میسوزد | مدام بچرخانید |
| تابه به اندازه کافی داغ نیست | رنگپریده، خمیری | صبر کنید تا درست داغ شود |
| تابه خیلی داغ | میسوزد قبل از پخت کامل | متوسط-زیاد، نه زیاد |
| بعد از پخت نپوشاندن | خشک میشود | فوراً روی هم بچینید و بپوشانید |
| لبههای ضخیم | پخت نایکنواخت | لبهها را بیشتر نورد کنید |
استفادههای لواش
تازه و نرم
- •لفاف کباب
- •قاشق برای خورش و دیپ
- •پایه تهدیگ (تهدیگ نان)
- •نان سفره
خشک و ترد
- •چیپس ایرانی با کشک
- •خرد شده در آش
- •سالاد سبک فتوش
نگهداری
| حالت | نگهداری | مدت |
|---|---|---|
| تازه | پیچیده، دمای اتاق | ۱-۲ روز |
| تازه | یخچال | ۱ هفته |
| تازه | فریزر | ۲ ماه |
| خشک | ظرف دربدار | ۲ هفته |
برای فریز: با کاغذ روغنی جدا کنید، محکم بپیچید، دمای اتاق آب کنید.
نکات حرفهای
۱. سریع کار کنید — خمیر وقتی نازک است زود خشک میشود ۲. اضافیها را پوشیده نگه دارید — هنگام نورد و پخت بقیه ۳. سطح داغ کلیدی است — اول با تکه کوچک تست کنید ۴. نقص را بپذیرید — شکلهای نامنظم سنتی است ۵. بیشتر درست کنید — لواش همهکاره است، استفاده میکنید
