زولبیا و بامیه

زولبیا و بامیه

دوگانه نمادین شیرینی‌های سرخ‌شده ایرانی، ضروری برای ماه رمضان و جشن‌های مذهبی. زولبیا بیگنت‌های توری و پیچ‌خورده با بیرون ترد و داخل نرم هستند، در حالی که بامیه گلوله‌های کوچک و کشیده مانند دونات‌های ظریف هستند. هر دو در شربت زعفران-گلاب خیسانده می‌شوند تا براق و معطر شوند. با هم از دستفروش‌ها و شیرینی‌فروشی‌ها در سراسر ایران فروخته می‌شوند، این دو شیرینی جدایی‌ناپذیرند—ترد و کرانچ زولبیا کاملاً با نرمی جویدنی بامیه تکمیل می‌شود. با هم نماینده طعم شب‌های رمضان و جشن‌های ایرانی هستند.

dessertآماده‌سازی: 40 دقیقهپخت: 45 دقیقهintermediateبرای 12

نکته فرهنگی

زولبیا و بامیه به اندازه خرما و افطار مترادف با رمضان در ایران هستند. در طول ماه مبارک، شیرینی‌فروشی‌ها کوه‌هایی از این شیرینی‌های طلایی تولید می‌کنند، و عطر مشخص خمیر در حال سرخ شدن و شربت گلاب نزدیک غروب خیابان‌ها را پر می‌کند. خانواده‌ها روزه خود را با خرما و آب می‌شکنند، سپس از زولبیا و بامیه با چای لذت می‌برند. این دو شیرینی همیشه با هم فروخته می‌شوند—هرگز جدا—و برای تضاد بافت‌ها با هم خورده می‌شوند: ترد توری زولبیا در مقابل نرمی بالشتی بامیه. فراتر از رمضان، در مراسم مذهبی، عروسی‌ها و نوروز ظاهر می‌شوند. زولبیا با جلبی (در سراسر آسیای جنوبی و خاورمیانه یافت می‌شود) خویشاوند است، در حالی که بامیه (به خاطر شکلش به نام سبزی بامیه نامیده شده) مشخصاً ایرانی است. عمل درست کردن اینها در خانه در ماه رمضان خود عمل عبادت و جشن است.

زمان‌های سرنوشت‌ساز

  • خمیر زولبیا باید تا حباب‌دار شدن استراحت کند (تخمیر)
  • خمیر بامیه شو است—تکنیک صحیح ضروری
  • دمای روغن باید درست باشد و حفظ شود
  • شربت باید گرم باشد (نه داغ، نه سرد) هنگام خیساندن
  • زمان خیساندن—کافی برای جذب اما نه خیس شدن
1
آماده‌سازی20 دقیقه

شربت زعفرانی را درست کنید

زعفران را در ۲ قاشق غذاخوری آب داغ ۱۵ دقیقه دم کنید. در یک قابلمه متوسط، ۵۰۰ گرم شکر، ۳۵۰ میلی‌لیتر آب و آب لیمو را ترکیب کنید. روی حرارت متوسط گرم کنید، هم بزنید تا شکر حل شود. بجوشانید و ۱۰ دقیقه بدون هم زدن بگذارید آرام بجوشد. از روی حرارت بردارید، زعفران دم‌کرده و گلاب را اضافه کنید. در حین سرخ کردن گرم (نه داغ) نگه دارید.

شربت طلایی از زعفران؛ کمی غلیظ شده
MediumSimmer 10 minutes
بوزعفران و گلاب
صداقل‌قل سپس آرام
لمسشربتی، قاشق را نازک می‌پوشاند

گامِ سرنوشت‌ساز

شربت باید گرم باشد (نه داغ، نه سرد) هنگام فرو بردن شیرینی‌ها—این جذب مناسب را بدون خیس کردن یا جلوگیری از جذب تضمین می‌کند.

شربت را در حین سرخ کردن گرم نگه دارید. اگر خیلی سرد شد، آرام گرم کنید. اگر خیلی غلیظ شد، کمی آب اضافه کنید.
2
آماده‌سازی70 دقیقه

خمیر زولبیا را درست کنید

در یک کاسه بزرگ، ۲۵۰ گرم آرد و نشاسته را با هم مخلوط کنید. در یک کاسه کوچک، مخمر را در آب ولرم حل کنید. ماست را به مخلوط مخمر اضافه کنید. مواد مرطوب را روی آرد بریزید و هم بزنید تا کاملاً صاف شود—بدون کلوخه. خمیر باید ریختنی مثل خمیر پنکیک رقیق باشد. بپوشانید و ۱ ساعت در دمای اتاق بگذارید تا حباب‌دار و کمی تخمیر شود.

خمیر صاف و ریختنی با حباب‌ها روی سطح بعد از استراحت
بوکمی بوی مخمر بعد از استراحت
لمسغلظت خمیر رقیق؛ راحت جاری می‌شود

گامِ سرنوشت‌ساز

خمیر باید برای تخمیر استراحت کند—این بافت سبک و توری را ایجاد می‌کند. بدون استراحت، زولبیا سنگین و فشرده هستند. حباب‌ها نشان‌دهنده تخمیر مناسب هستند.

خمیر باید به اندازه کافی رقیق باشد که راحت بفشارید اما به اندازه کافی غلیظ که کمی شکلش را در روغن نگه دارد. در صورت نیاز بعد از استراحت با آب یا آرد تنظیم کنید.
3
آماده‌سازی8 دقیقه

خمیر بامیه را درست کنید (خمیر شو)

در یک قابلمه متوسط، ۱۰۰ گرم کره، ۲۵۰ میلی‌لیتر آب و نمک را ترکیب کنید. روی حرارت متوسط به جوش بیاورید—کره باید کاملاً آب شود. از روی حرارت بردارید و فوراً ۲۰۰ گرم آرد را یکجا اضافه کنید. با قاشق چوبی محکم هم بزنید تا خمیر جمع شود و از دیواره قابلمه جدا شود (حدود ۱ دقیقه).

گلوله خمیر صاف که تمیز از دیواره‌های قابلمه جدا می‌شود
MediumRolling boil for liquid
بوکره و آرد در حال پخت
صداجلز و ولز وقتی آرد اضافه می‌شود
لمسصاف، چسبنده نیست؛ گلوله یکپارچه

گامِ سرنوشت‌ساز

این خمیر شو است—مایع باید در جوش غلتان باشد و آرد یکجا اضافه شود برای ژلاتینه شدن مناسب. این ساختار برای بامیه‌های پفکی را می‌سازد.

هنگام اضافه کردن آرد سریع کار کنید. محکم بزنید تا کلوخه نماند. خمیر باید صاف باشد و تمیز از قابلمه جدا شود.
4
آماده‌سازی10 دقیقه

تخم‌مرغ به خمیر بامیه اضافه کنید

بگذارید خمیر ۵ دقیقه خنک شود (خمیر داغ تخم‌مرغ‌ها را می‌پزد). تخم‌مرغ‌ها را یکی یکی اضافه کنید، بعد از هر کدام خوب بزنید. خمیر اول دلمه به نظر می‌رسد اما صاف و براق می‌شود. بعد از همه تخم‌مرغ‌ها، خمیر باید غلیظ اما قابل فشردن باشد، وقتی بلند می‌شود قله نرم نگه دارد.

خمیر صاف و براق که قله‌های نرم نگه می‌دارد؛ به صورت نوارهای غلیظ می‌افتد
بوتخم‌مرغی، کره‌ای
لمسغلیظ، براق، قابل فشردن؛ آبکی نیست

گامِ سرنوشت‌ساز

تخم‌مرغ‌ها باید یکی یکی اضافه و کاملاً جذب شوند—این ساختار برای پف کردن را می‌سازد. تخم‌مرغ زیاد = آبکی؛ کم = فشرده. بافت باید غلیظ اما نه سفت باشد.

از تخم‌مرغ دمای اتاق برای جذب آسان‌تر استفاده کنید. اگر خمیر بعد از ۴ تخم‌مرغ خیلی سفت به نظر رسید، یک تخم‌مرغ دیگر بزنید و به تدریج اضافه کنید تا به غلظت مناسب برسید.
5
پخت10 دقیقه

روغن را گرم کنید

روغن را در یک قابلمه عمیق و سنگین یا سرخ‌کن به عمق ۷-۸ سانتی‌متر بریزید. برای زولبیا تا ۱۷۵ درجه سانتی‌گراد گرم کنید، سپس برای بامیه به ۱۶۵ درجه تنظیم کنید. از دماسنج شکر برای دقت استفاده کنید. دما را در طول سرخ کردن ثابت نگه دارید.

روغن می‌درخشد؛ یک قطره خمیر جلز و ولز می‌کند و فوراً بالا می‌آید
Medium-High175°C / 350°F for zoolbia; 165°C / 325°F for bamieh
بوروغن داغ
صداآرام؛ وقتی خمیر اضافه شود جلز و ولز می‌کند

گامِ سرنوشت‌ساز

دمای روغن حیاتی است. خیلی داغ = بیرون قهوه‌ای، داخل خام. خیلی سرد = چرب، روغن زیادی جذب می‌کند. زولبیا به روغن کمی داغ‌تر برای تردی نیاز دارند؛ بامیه به دمای پایین‌تر برای پخت یکنواخت.

روغن را با یک قطره خمیر تست کنید—باید جلز و ولز کند و فوراً بالا بیاید. با تنظیم حرارت در حین سرخ کردن دما را حفظ کنید.
6
پخت15 دقیقه

زولبیا را سرخ کنید

خمیر زولبیا را به بطری فشاری یا قیف با سر گرد کوچک (حدود ۵ میلی‌متر) منتقل کنید. در دسته‌ها کار کنید، خمیر را در روغن داغ (۱۷۵ درجه) به صورت دایره‌ای، پیچ‌خورده یا هشتی بفشارید—شکل سنتی توری و به هم پیوسته است. ۲-۳ دقیقه سرخ کنید، یک بار برگردانید، تا هر دو طرف طلایی و ترد شود. با کفگیر مشبک بردارید.

بیگنت‌های طلایی و توری با بیرون ترد؛ حلقه‌های به هم پیوسته متعدد
Medium-High175°C / 350°F
بوخمیر در حال سرخ شدن
صداجلز و ولز فعال
لمسبیرون ترد، داخل نرم

گامِ سرنوشت‌ساز

الگوی توری و به هم پیوسته سنتی است—حداکثر سطح را برای جذب شربت و بافت ترد ایجاد می‌کند. تمرین استاد می‌سازد؛ حتی شکل‌های ناقص هم خوشمزه‌اند.

سریع اما با احتیاط روی روغن داغ کار کنید. با حرکت مداوم بفشارید تا حلقه‌های متصل ایجاد کنید. شلوغ نکنید—۲-۳ تا همزمان سرخ کنید. وقتی زیر طلایی شد برگردانید.

کژروی‌های رایج

  • روغن خیلی داغ (قبل از پخت می‌سوزد)
  • خمیر خیلی غلیظ (صاف نمی‌رود)
  • شلوغ کردن (دما می‌افتد، نتیجه چرب)
7
پخت5 دقیقه

زولبیا را در شربت بخیسانید

فوراً زولبیای داغ را به شربت گرم منتقل کنید. ۳۰-۶۰ ثانیه بخیسانید، یک بار برگردانید تا هر دو طرف بپوشد. زولبیا باید شربت جذب کند اما ترد بماند. روی توری بالای سینی برای آب کشیدن بگذارید.

زولبیای براق و طلایی پوشیده از شربت
بوشربت زعفران-گلاب روی بیگنت داغ
صداجلز و ولز هنگام ورود به شربت
لمسپوشیده از شربت اما هنوز ترد

گامِ سرنوشت‌ساز

زمان خیساندن حیاتی است—خیلی کوتاه و شربت نفوذ نمی‌کند؛ خیلی طولانی و زولبیا خیس می‌شود. شربت گرم (نه داغ) جذب را بدون حل کردن بیرون ترد ممکن می‌کند.

در دسته‌های مطابق با سرخ کردنتان کار کنید—بیگنت‌های داغ در شربت گرم. اگر شربت سرد شد، آرام گرم کنید.
8
پخت20 دقیقه

بامیه را سرخ کنید

دمای روغن را به ۱۶۵ درجه کاهش دهید. خمیر بامیه را به قیف با سر گرد متوسط (حدود ۱ سانتی‌متر) منتقل کنید. طول‌های ۳-۴ سانتی‌متری مستقیماً در روغن بفشارید، با قیچی یا چاقو در نوک ببرید. خمیر حین سرخ شدن پف می‌کند. ۴-۵ دقیقه سرخ کنید، گاهی برگردانید، تا یکنواخت طلایی قهوه‌ای و پف‌کرده شود—باید دو برابر شوند.

بیضی‌های پف‌کرده و طلایی قهوه‌ای؛ دو برابر شده؛ رنگ یکنواخت
Medium165°C / 325°F
بوخمیر شو در حال سرخ شدن
صداجلز و ولز ثابت
لمسپفکی، سبک؛ پوسته طلایی

گامِ سرنوشت‌ساز

دمای پایین‌تر به بامیه اجازه می‌دهد پف کند و بپزد بدون اینکه خیلی سریع قهوه‌ای شود. به زمان سرخ کردن بیشتری از زولبیا نیاز دارند. بامیه کم‌پخت داخلش خام است؛ زیادی پخته خیلی تیره است.

بامیه به خاطر شکل بامیه‌مانندشان نامگذاری شده‌اند—کشیده با سرهای کمی نوک‌تیز. با قیچی خیس برای جدا شدن تمیز ببرید. در دسته‌های کوچک سرخ کنید.

کژروی‌های رایج

  • روغن خیلی داغ (قبل از پخت قهوه‌ای می‌شود)
  • به اندازه کافی سرخ نکردن (داخل خمیری خام)
  • قطعات خیلی بزرگ فشردن (پخته نمی‌شود)
9
پخت5 دقیقه

بامیه را در شربت بخیسانید

بامیه‌های داغ را به شربت گرم منتقل کنید. ۱-۲ دقیقه بخیسانید—کمی بیشتر از زولبیا چون آهسته‌تر جذب می‌کنند. برگردانید تا همه طرف‌ها بپوشد. بامیه باید براق شود و شربت را در داخلشان جذب کند. روی توری برای آب کشیدن بگذارید.

بامیه‌های براق و شربت‌خورده؛ ظاهر کمی شفاف
بوزعفران-گلاب
صداقل‌قل هنگام جذب شربت
لمساشباع از شربت اما شکل را نگه می‌دارد
بامیه بیشتر از زولبیا جذب می‌کند—باید خوب خیسانده شوند اما از هم نپاشند.
10
پایانی5 دقیقه

بچینید و تزیین کنید

زولبیا و بامیه را با هم روی بشقاب سرو بچینید—ارائه سنتی هر دو شیرینی را با هم نشان می‌دهد. در صورت تمایل با پسته آسیاب‌شده بپاشید. در دمای اتاق ظرف چند ساعت برای بهترین بافت سرو کنید.

بشقاب طلایی با زولبیای توری و بامیه‌های پفکی؛ تزیین پسته سبز
بوزعفران، گلاب، خمیر سرخ‌شده
لمسزولبیای ترد؛ بامیه‌های نرم
اینها بهتر است همان روز خورده شوند—زولبیا تردیشان را از دست می‌دهند و بامیه با گذشت زمان خیلی نرم می‌شوند. در ایران، همیشه تازه ساخته فروخته می‌شوند.

استراحت لازم

60 دقیقه - خمیر زولبیا باید ۱ ساعت تخمیر کند

بیشتر

تجهیزات

deep fryer or heavy potpiping bag or squeeze bottlecandy thermometermedium saucepanاستاندارد

سرو با

مخلفات

  • همیشه با هم به صورت جفت سرو می‌شوند
  • خرما و سایر شیرینی‌های رمضان
  • میوه تازه

نوشیدنی‌ها

  • چای داغ ایرانی (ضروری)
  • آب سرد

جایگزین‌ها

yogurtبرای خمیر زولبیا—ماست یونانی ساده یا حتی خامه ترش کار می‌کند. اسیدیته به تخمیر و بافت کمک می‌کند.
saffronبرای رنگ و طعم اصیل ضروری است. می‌توان برای نسخه ساده‌تر حذف کرد، اما رنگ و عطر مشخص را از دست می‌دهد.
rosewaterبرای طعم اصیل ضروری است. جایگزینی ندارد—نت گل‌بو این شیرینی‌ها را تعریف می‌کند.
piping equipmentبطری فشاری (مثل سس‌ها) برای زولبیا خوب کار می‌کند. برای بامیه، کیسه فریزر با گوشه بریده در مواقع اضطراری کار می‌کند.

مقیاس‌بندی

این دستور هم زولبیا و هم بامیه را با هم می‌سازد (ترکیب سنتی). خمیرها متفاوت هستند اما شربت مشترک است. می‌توان برای مهمانی‌های بزرگ بیشتر درست کرد—در ماه رمضان، خانواده‌ها اغلب مقادیر زیادی می‌سازند. بهتر است همان روز خورده شود برای بافت بهینه.

منبع

سنتی · آشپزی سنتی ایرانی

زولبیا با جلبی که در جنوب آسیا و خاورمیانه یافت می‌شود مرتبط است، در حالی که بامیه (به نام شکل بامیامانندش) کاملاً ایرانی است. این دو همیشه در ایران با هم فروخته و سرو می‌شوند، به‌ویژه در ماه رمضان که تقاضا در اوج است.

دستور پخت‌های مرتبط

رنگینک (دسر خرما و گردوی ایرانی)

رنگینک (دسر خرما و گردوی ایرانی)

دسری لطیف و بدون پخت از سواحل خلیج فارس—لایه‌هایی از خرمای شیرین پر شده با گردو، فشرده شده و پوشیده با مخلوطی طلایی و معطر از آرد سرخ‌شده با عطر هل و دارچین. این خوراکی کهن از استان بوشهر، خرمای ساده را به چیزی فوق‌العاده تبدیل می‌کند. نام آن به معنای «رنگارنگ» است، هرچند این دسر در واقع ترکیبی از رنگ‌های قهوه‌ای و طلایی گرم است. غنی، سیرکننده و با طعمی عمیق، رنگینک در سراسر ایران محبوب است، به‌ویژه در ماه رمضان و مناسبت‌های مذهبی.

باقلوا (شیرینی لایه‌ای با مغز)

باقلوا (شیرینی لایه‌ای با مغز)

لایه‌های ظریف خمیر یوفکای نازک پر شده با مغزهای آسیاب‌شده معطر، پخته تا طلایی و ترد شود، و آغشته به شربت زعفران و گلاب—باقلوای ایرانی از انواع منطقه‌ای خود ظریف‌تر و خوشبوتر است. نسخه ایرانی با زعفران فراوان، گلاب و هل متمایز می‌شود، و اغلب ترکیبی از پسته و بادام به جای فقط گردو دارد. بریده شده به شکل لوزی‌های زیبا و تزیین شده با پسته آسیاب‌شده، این جواهر شیرینی‌پزی ایرانی است که در عروسی‌ها، نوروز و هر زمان که جشن چیزی خاص می‌خواهد سرو می‌شود.

بستنی سنتی

بستنی سنتی

بستنی افسانه‌ای ایرانی—یک خامه یخ‌زده لوکس معطر به زعفران و گلاب، پر از پسته و رشته‌های منجمد سرشیر. برخلاف هر بستنی غربی، بستنی سنتی بافت کشدار و جویدنی منحصربه‌فردی از ثعلب (پودر ریشه ارکیده) و عطر مست‌کننده‌ای دارد که جوهره شیرینی‌های ایرانی را در خود جای داده. به طور سنتی بین نان‌های ویفری ترد یا همراه فالوده سرو می‌شود، این بستنی طلایی جواهر تاج دسرهای یخی ایرانی است.